Jak rehabilituje się w Łódzkiem?

Według danych Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych liczba osób niepełnosprawnych w województwie łódzkim w 2010 r. wynosiła 276.566 osób, co stanowi ok. 11% wszystkich mieszkańców województwa. 6.400 z nich to dzieci i młodzież w wieku do 14 roku życia. Dane te wskazują, że niepełnosprawność, a w szczególności niepełnosprawność dzieci i młodzieży, to istotna kwestia regionalnej polityki społecznej. Dlatego też tematyce tej poświęcone zostało badanie pn. “Diagnoza dostępności usług rehabilitacyjnych na terenie województwa łódzkiego, oferowanych dla niepełnosprawnych dzieci i młodzieży w wieku szkolnym”, zrealizowane na zamówienie RCPS w Łodzi, którego wyniki zaprezentowano podczas konferencji prasowej.

- Samorząd realizując swoje zadania lub zadania zlecone, musi w swoich działaniach opierać się na konkretnych danych, a w tym celu niezbędne są szczegółowe badania i monitoring. Dlaczego w tym przypadku zwróciliśmy szczególną uwagę na grupę niepełnosprawnych dzieci i młodzieży? Ponieważ systematycznie prowadzona rehabilitacja dzieci zwiększa szansę na ich wyzdrowienie. Stąd też dążenie do intensyfikacji takich działań – uzasadniał wybór tematyki badania Dariusz Klimczak Członek Zarządu Województwa Łódzkiego.

Wyniki badania, którego respondentami  było 120 rodziców i opiekunów niepełnosprawnych dzieci w wieku 6-18 lat, przedstawiła Anna Mroczek dyrektor RCPS w Łodzi. Pochodzili oni z 5 powiatów województwa łódzkiego: kutnowskiego, opoczyńskiego, pabianickiego, piotrkowskiego i tomaszowskiego, a więc z powiatów o najwyższej liczbie osób o orzeczonej niepełnosprawności poniżej 16 roku życia w 2009 r. Blisko połowa (47,1%) badanych mieszka na wsi, pozostali (52,9%) - w miastach, najczęściej liczących 50 – 100 tys. mieszkańców.

Badani ocenili dostęp do usług rehabilitacyjnych w województwie łódzkim jest dobry: 86,3% niepełnosprawnych dzieci, których opiekunowie wzięli udział w badaniu, korzystało z usług rehabilitacji medycznej. Większość z nich na terenie powiatu, w którym mieszka lub na terenie innego powiatu w naszym regionie. Badani najczęściej korzystali z usług zakładów rehabilitacji leczniczej (58,5%), rzadziej z leczenia uzdrowiskowego (29,3%), a najrzadziej z usług zakładu pielęgnacyjno-leczniczego lub opiekuńczo-leczniczego (12,8%). Jakość usług oraz przystosowanie placówek oferujących rehabilitację dzieci niepełnosprawnych jest przez większość rodziców oceniana dobrze (45,6%) lub bardzo dobrze (20,4%).

Do najczęściej wskazywanych mankamentów systemu należy słabszy dostęp do rehabilitacji dzieci i młodzieży zamieszkującej na wsi, z której korzysta 81,1% potrzebujących, podczas gdy w miastach jest to 90,5%. Ponadto większość rodziców (82,5%) jest zmuszona organizować transport na własną rękę, co może utrudniać uczestnictwo dzieci w rehabilitacji. 38,9% badanych musiało zrezygnować z rozpoczętej rehabilitacji z przyczyn od nich niezależnych, tj.: zamknięcia oddziału rehabilitacji, wyczerpania limitu zabiegów, wygaśnięcia kontraktu z NFZ. Respondenci wskazują również na niewystarczająca liczbę lekarzy specjalistów, którzy zajmują się rehabilitacją dziecięcą oraz na brak wysoko specjalistycznych ośrodków rehabilitacyjnych dla dzieci i młodzieży, do których można by skierować dzieci po ciężkich urazach. Znaczący jest fakt długiego oczekiwania na miejsce w ośrodkach rehabilitacyjnych.

Dr Grażyna Żurawska-Bergiel Wojewódzki Konsultant ds. Rehabilitacji zwróciła uwagę na fakt, iż podstawowym mankamentem jest brak ośrodków wczesnej rehabilitacji dla dzieci z uszkodzeniami narządu ruchu, często ze współwystępującą niepełnosprawnością umysłową. Wskazane zostały trzy przyczyny takiego stanu rzeczy: niskie wycenienie usług rehabilitacyjnych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, ograniczony dostęp do specjalistycznych szkoleń dla rehabilitantów oraz – wspomniana w badaniu – konieczność zapewnienia regularnego transportu.

Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Łódzkim Jan Pawlikowski, zwrócił natomiast uwagę na fakt niedostatecznego informowanie opiekunów dzieci niepełnosprawnych o tym, gdzie mogą znaleźć pomoc.

Wyniki “Diagnozy dostępności usług rehabilitacyjnych na terenie województwa łódzkiego, oferowanych dla niepełnosprawnych dzieci i młodzieży w wieku szkolnym” oraz wskazówki ekspertów będą istotnym czynnikiem dla prowadzenia przez Samorząd Województwa skutecznej polityki społecznej w obszarze kompleksowego rozwiązywania problemów środowiska osób niepełnosprawnych.