Adres: ul. Snycerska 8, 91-302 Łódź, tel. (+42) 203 48 00, fax (+42) 203 48 17, info@rcpslodz.pl

A A A

-> Bilans potrzeb i środków

REGIONALNE CENTRUM POLITYKI SPOŁECZNEJ W ŁODZI

BILANS POTRZEB I ŚRODKÓW POMOCY SPOŁECZNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

ŁÓDŹ 2003 R.

Województwo łódzkie pod względem powierzchni zajmuje 9 miejsce wśród innych województw (18 219 km2 co stanowi 5.8% powierzchni kraju). Liczba ludności w łódzkim szacowana jest na 2 643 385 mieszkańców. Z tej liczby 35 % jest mieszkańcami wsi (w miastach mieszka 1 705 262 osoby, na wsiach 927 617 osób).

Na 177 gmin - 135 jest gminami wiejskimi. Na obszarze województwa znajdują się 42 miasta i aż 5181 miejscowości wiejskich.

Jednym z problemów województwa jest sytuacja demograficzna. Liczba ludności województwa stale się zmniejsza (w ciągu jednego roku 1%). Charakterystycznym dla naszego województwa w zestawieniu z innymi województwami, jest największy stopień sfeminizowania - na 100 mężczyzn przypada 109,1 kobiet przy średniej w kraju 106 kobiet na 100 mężczyzn.

Ponadto, wśród innych województw, łódzkie wyróżnia się najniższym udziałem dzieci i młodzieży oraz największym odsetkiem osób w starszym wieku.

Mieszkamy w województwie, w którym jest największe natężenie ujemnego przyrostu naturalnego ( -3,4 promila). Zwiększa się liczba osób w wieku produkcyjnym (o 1%), co ma swoje przyczyny w "starzeniu się" społeczeństwa a ściśle wiąże się ze wzrostem bezrobocia w regionie. (stopa bezrobocia w 2000 wynosiła 16,3 a już w 2001r. 18,1). Nieznacznie, ale stale zwiększa się saldo migracji ludności województwa. Stale maleje liczba zawieranych w województwie małżeństw, przy zwiększaniu się liczby rozwodów. Jedyne korzystne wskaźniki dotyczą zmniejszania się zgonów niemowląt oraz zwiększania przeciętnej długości życia zwłaszcza w populacji mężczyzn.

WNIOSKI PŁYNĄCE Z PRZEDSTAWIENIA SYTUACJI DEMOGRAFICZNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DLA SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA SĄ NASTĘPUJĄCE:

SPOTYKAMY SIĘ GENERALNIE Z UJEMNYM PRZYROSTEM NATURALNYM, WOJEWÓDZTWO "STARZEJE SIĘ",
MAMY NAJWYŻSZY W KRAJU STOPIEŃ SFEMINIZOWANIA.
MUSIMY TEŻ W NASZYCH DZIAŁANIACH UWZGLĘDNIAĆ STOSUNKOWO DUŻY UDZIAŁ LUDNOŚCI WIEJSKIEJ I ZWIĄZANYCH Z ICH ŻYCIEM SPECYFICZNYCH PROBLEMÓW.

WSTĘP

Zadaniem niniejszego opracowania jest przybliżenie większości zasadniczych obszarów, jakie decydują o sprawności i skuteczności pomocy społecznej poszczególnych szczebli.

Aktualne obszary działań pomocy społecznej gmin, powiatów i województwa samorządowego obejmują :

zabezpieczenie społeczne poprzez udzielanie świadczeń z pomocy społecznej w ramach pomocy środowiskowej i w ramach pomocy zamkniętej
pomoc dziecku i rodzinie
przeciwdziałanie uzależnieniom
działania na rzecz osób niepełnosprawnych i osób w wieku starszym
współpraca z podmiotami pozarządowymi.

Corocznie sporządzane analizy dotyczące sfery pomocy społecznej w ramach prac samorządu województwa dają możliwość kreowania polityki społecznej w oparciu o dane uzyskane z samorządów gmin i powiatów. Przedstawienie potrzeb i środków jest niezbędne do prowadzenie systemowych działań w zakresie przeciwdziałania ubóstwu, łagodzenia jego skutków oraz wyrównywaniu poziomu życia. Jest jednocześnie narzędziem do wykonywania założeń zawartych w przyjętej przez Sejmik Województwa Łódzkiego Strategii Rozwoju Polityki Społecznej Województwa Łódzkiego na lata 2001-2005.

Niniejsze opracowanie oparto na informacjach przesłanych przez wszystkie gminy i powiaty województwa.

Celem opracowania nie jest ocenianie, a jedynie przedstawienie i opis zgłoszonych przez wszystkie samorządy gmin i powiatów potrzeb w zakresie realizacji zadań pomocy społecznej na terenie województwa łódzkiego.

CELE - ZADANIA - OBOWIĄZKI POMOCY SPOŁECZNEJ

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. .

Pomocy społecznej udziela się w szczególności z powodu:

ubóstwa,
sieroctwa,
bezdomności,
potrzeby ochrony macierzyństwa,
bezrobocia,
niepełnosprawności,
długotrwałej choroby,
bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych,
alkoholizmu lub narkomanii,
trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego,
klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Obowiązek wykonania zadań pomocy społecznej spoczywa na organach jednostek samorządu terytorialnego oraz na administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawami.

Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując w tym zakresie z organizacjami społecznymi, Kościołem Katolickim i innymi kościołami, związkami wyznaniowymi, fundacjami, stowarzyszeniami, pracodawcami oraz osobami fizycznymi i prawnymi.

ZADANIA GMIN

I. Zadania własne gmin z zakresu pomocy społecznej:

prowadzenie domów pomocy społecznej, ośrodków wsparcia o zasięgu lokalnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki,
przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych i specjalnych celowych,
przyznawanie pomocy rzeczowej,
przyznawanie pomocy w naturze na ekonomiczne usamodzielnienie,
przyznawanie i wypłacanie zasiłków i pożyczek na ekonomiczne usamodzielnienie,
inne zadania z zakresu pomocy społecznej wynikające z rozeznanych potrzeb gminy.

II. Zadania własne gmin o charakterze obowiązkowym:

udzielanie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym, w tym osobom bezdomnym,
organizowanie i prowadzenie gminnych ognisk wychowawczych, świetlic i klubów środowiskowych dla dzieci, a także organizowanie mieszkań chronionych,
świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania,
udzielanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków na świadczenia zdrowotne osób bezdomnych i innych osób nie mających dochodu i możliwości ubezpieczenia się na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym,
udzielanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego,
praca socjalna,
sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym,
zapewnienie środków na wynagrodzenia dla pracowników i warunków realizacji wymienionych zadań.

III. Zadania zlecone gminie:

przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych, renty socjalnej, przysługujących dodatków do świadczeń,
przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych, gwarantowanych okresowych i specjalnych okresowych,
opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne /określonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym/,
przyznawanie i wypłacanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej,
przyznawanie zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego,
świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych przysługujących na podstawie przepisów o ochronie zdrowia psychicznego,
organizowanie i prowadzenie środowiskowych domów samopomocy,
zadania wynikające z rządowych programów pomocy społecznej bądź innych ustaw, mających na celu ochronę poziomu życia osób i rodzin po zapewnieniu odpowiednich środków,
utworzenie i utrzymanie ośrodka pomocy społecznej i zapewnienie środków na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone.

ZADANIA POWIATÓW

Zadania realizowane przez powiat:

zapewnienie, organizowanie i prowadzenie usług o określonym standardzie w domu pomocy społecznej o zasięgu ponadgminnym, organizowanie mieszkań chronionych oraz kierowanie osób ubiegających się o przyjęcie do domu pomocy społecznej,
opracowywanie powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych,
udzielanie informacji o prawach i uprawnieniach,
organizowanie i prowadzenie specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego dla rodzin naturalnych i zastępczych, a także terapii rodzinnej,
prowadzenie ośrodka interwencji kryzysowej,
zapewnienie opieki i wychowania dzieciom całkowicie lub częściowo pozbawionym opieki rodziców oraz dzieciom niedostosowanym społecznie, w szczególności poprzez prowadzenie i organizowanie ośrodków adopcyjno-opiekuńczych, placówek opiekuńczo-wychowawczych, w tym ognisk wychowawczych, świetlic i klubów środowiskowych o zasięgu ponadgminnym dla dzieci i młodzieży, a także tworzenie i wdrażanie programów pomocy dziecku i rodzinie,
zapewnienie szkolenia i doskonalenia zawodowego kadr pomocy społecznej z terenu powiatu,
doradztwo metodyczne dla ośrodków pomocy społecznej i pracowników socjalnych,
finansowanie powiatowych ośrodków wsparcia, z wyłączeniem ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi,
pomoc w integracji ze środowiskiem osób opuszczających zakłady karne oraz niektóre rodzaje placówek opiekuńczo-wychowawczych, resocjalizacyjnych, zakłady dla nieletnich i rodziny zastępcze,
przyznawanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz pokrywanie wydatków związanych z kontynuowaniem nauki osobom opuszczającym niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych, schroniska, zakłady poprawcze, domy pomocy społecznej i rodziny zastępcze,
organizowanie opieki w rodzinach zastępczych oraz udzielanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania umieszczonych w nim dzieci,
podejmowanie innych działań wynikających z rozeznanych potrzeb,
realizacja innych zadań przewidzianych w odrębnych ustawach.

Zadania powiatu z zakresu administracji rządowej:

organizowanie i zapewnianie funkcjonowania powiatowych ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi,
pomoc uchodźcom,
utworzenie i utrzymywanie powiatowego centrum pomocy rodzinie i zapewnienie środków na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania z zakresu administracji rządowej.

ZADANIA SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA

sporządzanie bilansu potrzeb i środków w zakresie pomocy społecznej we współpracy z gminami i powiatami oraz opracowywanie strategii rozwoju
opracowywanie i wdrażanie celowych programów służących realizacji zadań pomocy społecznej i ich dofinansowywanie,
organizowanie kształcenia, w tym prowadzenie szkół służb społecznych oraz szkolenia zawodowego kadr pomocy społecznej,
identyfikowanie przyczyn ubóstwa oraz wspieranie i prowadzenie działań na rzecz wyrównywania poziomu życia mieszkańców województwa,
inspirowanie i promowanie nowych rozwiązań w zakresie polityki społecznej, w tym pomocy społecznej.
organizowanie i prowadzenie jednostek organizacyjnych pomocy społecznej o zasięgu ponadpowiatowym

KOMPETENCJE WOJEWODY

ocena stanu i efektywności pomocy społecznej,
ustalanie sposobu realizacji zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego,
nadzór, niezależnie od podmiotu prowadzącego, nad jakością działań oraz przestrzeganiem standardu usług świadczonych przez jednostki organizacyjne pomocy społecznej oraz zgodności zatrudnienia pracowników tych jednostek z wymaganymi kwalifikacjami, a w przypadku placówek opiekuńczo-wychowawczych, także nad przestrzeganiem standardu wychowania i opieki,
kontrola usług i akceptacja programów naprawczych w domach pomocy społecznej.

ZADANIA WSPÓLNE

Administracja rządowa i samorząd terytorialny współdziałają na zasadach partnerstwa, pomocniczości, profesjonalizmu, równego dostępu, jawności, efektywności ekonomicznej i jakości, z organizacjami społecznymi, Kościołem Katolickim i innymi kościołami, związkami wyznaniowymi, fundacjami, stowarzyszeniami, pracodawcami oraz osobami fizycznymi i prawnymi.

KRYTERIA PRZYZNAWANIA POMOCY

Art. 4.1 ustawy o pomocy społecznej

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie (z zastrzeżeniami dotyczącymi pomocy uchodźcom, kwalifikacji do wypłat renty socjalnej, w uzasadnionych wypadkach przy wypłatach zasiłku celowego, pomocy dla rodzin zastępczych oraz usamodzielnienia dla wychowanków placówek i rodzin zastępczych) nie przekracza:

Na osobę samotnie gospodarującą - 461 zł
Na pierwszą osobę w rodzinie - 418 zł
Na drugą i dalsze osoby w rodzinie powyżej 15 lat - 294 zł
Na każdą osobę w rodzinie poniżej 15 lat - 210 zł przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności: sieroctwa, bezdomności, potrzeby ochrony macierzyństwa i wielodzietności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej choroby, bezradności w sprawach opiekuńczo - wychowawczych, alkoholizmu i narkomanii, trudności w adaptacji po wyjściu z zakładu karnego, klęski żywiołowej lub ekologicznej.

BILANS ŚRODKÓW I POTRZEB NA 2004 R.

Sporządzony bilans oparto na zestawieniu przesłanym przez wszystkie samorządy gmin i powiatów województwa łódzkiego. Druki do opracowania bilansu przesyłane z ośrodków pomocy społecznej oraz powiatowych centrów pomocy rodzinie (lub jednostek równorzędnych) powstały w wyniku opracowania jednolitych druków do sporządzania bilansu w całym kraju przez regionalne ośrodki polityki społecznej, jako jednostki samorządów województw powołane do realizowania zadań wynikających z ustawy o pomocy społecznej.

Formularze do sporządzania bilansu potrzeb i środków w pomocy społecznej województw zostały tak pomyślane, by planowane środki i liczba świadczeń przekładała się na klasyfikację budżetową przedstawianą w formie sprawozdań i projektów budżetów zbieranych przez służby wojewody a następnie przesyłanych do Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Układ bilansu ma w założeniu być pomocnym narzędziem do planowania przez służby rządowe jak najkorzystniejszych budżetów ośrodków pomocy społecznej w województwie.

Podane kwoty oraz liczby świadczeń w bilansie pochodzą od 177 gmin województwa i 24 powiatów (w tym 3 miast na prawach powiatu).

POTRZEBY ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ ZADAŃ WYKONYWANYCH PRZEZ GMINY

Potrzeby w zakresie realizacji zadań pomocy społecznej wykonywanych przez gminy zostały określone na 486 mln 700 tys. zł.

Przedstawiając strukturę planowanych na 2004r. wydatków na pomoc społecznych województwa, można stwierdzić, iż

67, 5% to wydatki związane z realizacją świadczeń obligatoryjnych i fakultatywnych tak z zakresu zadań własnych jak i zleconych (rozdz. 853 14 -z zakresu zadań zleconych, świadczenia obligatoryjne: wypłaty zasiłków stałych, rent socjalnych, zasiłków okresowych gwarantowanych, macierzyńskich zasiłków okresowych i jednorazowych, składki na ubezpieczenie emerytalne, następnie świadczeń fakultatywnych: zasiłki okresowe i specjalne, zasiłki celowe oraz w zakresie zadań własnych realizacja świadczeń obligatoryjnych i fakultatywnych)
14,7 % to wydatki na prowadzenie i utrzymanie ośrodków pomocy społecznej (rozdz. 853 18 - planowane inwestycje, wydatki na wynagrodzenie i szkolenia)
5,2 % to wydatki na usługi opiekuńcze tak w ramach realizacji zadań zleconych jak i zadań własnych (rozdz. 853 28)
3,9 % to wydatki na dożywianie dzieci i młodzieży w okresie nauki w szkole (rozdz. 853 95)
3,5 % to wydatki na ośrodki wsparcia, w tym środowiskowe domy samopomocy, dzienne domy pomocy, noclegownie, ośrodki opiekuńcze (rozdz. 853 03)
Wszystkie inne wydatki planowane na 2004 rok stanowią ogółem 5,2 % wszystkich potrzeb ośrodków na pomoc społeczną. W tej grupie są potrzeby związane z wypłatą zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych, pomoc dla kombatantów i składki na ubezpieczenie zdrowotne, prowadzenie domów pomocy społecznej o zasięgu gminnym, planowane koszty specjalistycznego poradnictwa, mieszkań chronionych, placówek opiekuńczo - wychowawczych, interwencji kryzysowej, ośrodków adopcyjno - opiekuńczych.

KLASYFIKACJA BUDŻETOWA WYDATKÓW NA POMOC SPOŁECZNĄ

Rozdz. 85301: placówki opiekuńczo-wychowawcze (wsparcia dziennego, interwencyjne, rodzinne, socjalizacyjne, resocjalizacyjne)

Rozdz. 85302: domy pomocy społecznej, w tym. m.in. rodzinny dom pomocy społecznej

Rozdz. 85303: ośrodki wsparcia, w tym: środowiskowe domy samopomocy, dzienne domy pomocy, noclegownie, ośrodki opiekuńcze, inne

Rozdz. 85304: rodziny zastępcze (pomoc pieniężna na usamodzielnienie, pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki, uzyskanie odpowiednich warunków mieszkaniowych w tym: w mieszkaniu chronionym, pomoc na zagospodarowanie w formie rzeczowej)

Rozdz. 85313: składki na ubezpieczenie zdrowotne

Rozdz. 85314: zadania zlecone - obligatoryjne:zasiłki stałe, zasiłki stałe wyrównawcze, renta socjalna, zasiłek okresowy gwarantowany, macierzyński zasiłek okresowy, macierzyński zasiłek jednorazowy, składki na ubezpieczenie emerytalne, zadania zlecone - fakultatywne: zasiłek okresowy specjalny, zasiłek okresowy, zasiłek celowy w formie biletu kredytowanego, zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej

zadania własne - obligatoryjne: schronienie, posiłek dla bezdomnych, ubranie, udzielanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków na świadczenia zdrowotne dla osób bezdomnych i innych nie mających dochodu i możliwości ubezpieczenia się na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, sprawienie pogrzebu, zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego

zadania własne - fakultatywne: zasiłki celowe i w naturze ogółem, w tym zasiłki specjalne celowe, pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie ogółem, w tym: w naturze, jednorazowy zasiłek celowy, pożyczka nieoprocentowana.

Rozdz. 85316: zasiłki rodzinne, zasiłki pielęgnacyjne

Rozdz. 85318: prowadzenie i utrzymanie powiatowego centrum pomocy rodzinie (planowane inwestycje - nowe, modernizacja, zakupy inwestycyjne, wydatki na wynagrodzenia z pochodnymi, koszt planowanych szkoleń zawodowych, koszt uzupełnienia wykształcenia, pozostałe koszty utrzymania)

Rozdz. 85319: planowane inwestycje ogółem, w tym: nowe inwestycje, modernizacja, zakupy inwestycyjne, wydatki na wynagrodzenia z pochodnymi, koszt planowanych szkoleń zawodowych, koszt uzupełnienia wykształcenia, pozostałe koszty utrzymania

Rozdz. 85320: ośrodki interwencji kryzysowej, mieszkania chronione, jednostki specjalistycznego poradnictwa

Rozdz. 85323: pomoc dla kombatantów ze środków Państwowego Funduszu Kombatantów

Rozdz. 85326: ośrodki adopcyjno - opiekuńcze

Rozdz. 85328: specjalistyczne usługi opiekuńcze przysługujące na podstawie przepisów o ochronie zdrowia psychicznego

Rozdz. 85331: pomoc dla uchodźców, w tym: pomoc na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego, opłacenie składki na ubezpieczenie społeczne

Rozdz. 85395: dożywianie dzieci i młodzieży w okresie nauki w szkole

Przepisy ustawy o pomocy społecznej różnicują zadania gmin na zadania własne, własne o charakterze obowiązkowym oraz zadania zlecone.

POTRZEBY OŚRODKÓW POMOCY SPOŁECZNEJ
ROZDZ. 853 14 -ZADANIA ZLECONE OBLIGATORYJNE

Potrzeby związane z realizacją zadań obligatoryjnych z zakresu pomocy społecznej, zleconych do wykonania gminom sięgają 171 mln 323 tys. 772 zł. Planowane są na pomoc dla 54.612 osób.

W kolejności wskazanych potrzeb przedstawia się to następująco:

Na wypłaty rent socjalnych dla 15 928 osób zgłoszono potrzeby w wysokości 75 mln 346 tys. 758 zł. Stanowi to 44 % potrzeb związanych z wydatkami na zadania zlecone obligatoryjne
Na wypłaty zasiłków stałych wyrównawczych dla 10 543 osób zgłoszono potrzeby w wysokości 40 mln 683 tys. 194 zł. Stanowi to 23,7 % potrzeb związanych z wydatkami na zadania zlecone obligatoryjne
Na wypłaty zasiłków stałych dla 4 968 osób zgłoszono potrzeby w wysokości 23 mln 353 tys. 745 zł. Stanowi to 13,7 % potrzeb związanych z wydatkami na zadania zlecone obligatoryjne
Na wypłaty zasiłków okresowych gwarantowanych dla 2 606 osób zgłoszono potrzeby w wysokości 11mln 154 tys. 535 zł. Stanowi to 6,5 % potrzeb związanych z wydatkami na zadania zlecone obligatoryjne
Na wypłaty składek na ubezpieczenie emerytalne dla 6 196 osób zgłoszono potrzeby w wysokości 9 mln 747 tys. 364 zł. Stanowi to 5,7 % potrzeb związanych z wydatkami na zadania zlecone obligatoryjne
Na wypłaty macierzyńskimi zasiłkami okresowymi dla 7 260 osób zgłoszono potrzeby w wysokości 9 mln 498 tys. 774 zł. Stanowi to 5,5 % potrzeb związanych z wydatkami na zadania zlecone obligatoryjne

Na wypłaty jednorazowych zasiłków macierzyńskich dla 7111 osób zgłoszono potrzeby w wysokości 1 mln 539 tys. 402 zł. Stanowi to 0,9 % potrzeb związanych z wydatkami na zadania zlecone obligatoryjne

Zasiłki stałe

Zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej i osobistej pielęgnacji, jeśli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu zgodnie z art. 4 ustawy, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność. Zasiłek ten wypłacany jest również osobom sprawującym opiekę nad pełnoletnimi dziećmi. Zasiłek stały nie przysługuje osobie, której dziecko przebywa w całodobowym ośrodku rehabilitacyjnym lub innej placówce zapewniającej opiekę co najmniej 5 dni w tygodniu oraz osobie otrzymującej zasiłek dla bezrobotnych lub zasiłek przedemerytalny albo świadczenie przedemerytalne. Zasiłek stały nie przysługuje również w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, zasiłku stałego wyrównawczego, emerytury, renty z wyłączeniem renty rodzinnej. Zasiłek stały wynosi 418 zł miesięcznie.

Najwięcej potrzeb z wypłatami zasiłków stałych zgłaszają gminy z powiatów: zgierskiego, radomszczańskiego, kutnowskiego, opoczyńskiego, pabianickiego i wieluńskiego.(wykres 26).

Zasiłki stałe wyrównawcze

Zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy lub z powodu wieku, inwalidztwa, jeżeli jej dochód niższy jest od kryterium dochodowego wskazanego w art. 4 ustawy oraz osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie nie przekracza wspomnianych kryteriów. Wykres 27 przedstawia kwoty planowane przez ośrodki pomocy społecznej w poszczególnych powiatach na wypłaty zasiłków stałych wyrównawczych.

Wysokość zasiłku stałego wyrównawczego ustala się zgodnie z podanymi w ustawie kryteriami, z zastrzeżeniem, że nie może być on niższy od 19 zł miesięcznie (228 zł w skali roku) i wyższy od kwoty zasiłku stałego czyli 418 zł miesięcznie (5.016 zł w skali roku).

Wykres 28 przedstawia średnie kwoty w złotych przypadające na 1 osobę zaplanowane na wypłatę zasiłków stałych wyrównawczych w skali całego roku 2004. Najwyższe kwoty wypłat na osobę zasiłków stałych wyrównawczych zaplanowano w gminach powiatów: brzezińskiego, sieradzkiego, wieruszowskiego, zduńskowolskiego. Najmniejsze roczne kwoty wypłat na osobę zasiłków stałych wyrównawczych zaplanowano w gminach powiatu opoczyńskiego. Biorąc pod uwagę wszystkie gminy województwa, średnie kwoty wypłat zasiłków stałych wyrównawczych na osobę wynoszą 3.858,80 zł w skali roku. Daje to kwotę 321,56 zł w skali miesiąca. Wypłata zasiłków stałych wyrównawczych stanowi prawie jedną czwartą kwotę planowanych wydatków na realizację zadań zleconych obligatoryjnych.

Renty socjalne

Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, niezależnie od dochodu. Jej wysokość wynosi 418 zł. Wypłaty rent socjalnych stanowi najpoważniejszy wydatek na realizację zadań zleconych obligatoryjnych, bo aż 44 % całkowitej kwoty planowanej na tą grupę zadań. Wykres 29 wskazuje, jak przedstawia się struktura planowanych wydatków w tym zakresie, uwzględniając poszczególne powiaty województwa. Biorąc pod uwagę, że jedna trzecia mieszkańców województwa to łodzianie, plany na wydatki z tytułu rent socjalnych stanowią niewiele ponad 17 % kwoty przedstawionej przez ośrodki pomocy społecznej w województwie. Największe potrzeby zgłaszają gminy powiatów: zgierskiego, bełchatowskiego, kutnowskiego, opoczyńskiego, radomszczańskiego, sieradzkiego, tomaszowskiego.

Wykres 26. Ośrodki pomocy społecznej. Zadania zlecone obligatoryjne.
Kwoty w tysiącach złotych zaplanowane na zasiłki stałe na rok 2004. Rozdział 85314

Wykres 27. Ośrodki pomocy społecznej. Zadania zlecone obligatoryjne.
Kwoty w tysiącach złotych zaplanowane na zasiłki stałe wyrównawcze na rok 2004. Rozdział 85314

Wykres 28. Ośrodki pomocy społecznej. Zadania zlecone obligatoryjne.
Kwoty w złotych przypadające na 1 osobę zaplanowane na zasiłki stałe wyrównawcze na rok 2004. Rozdział 85314

Wykres 29. Ośrodki pomocy społecznej. Zadania zlecone obligatoryjne.
Kwoty w tysiącach złotych zaplanowane na renty socjalne na rok 2004. Rozdział 85314

Zasiłki okresowe gwarantowane

Zasiłek okresowy gwarantowany udziela się osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, wychowuje samotnie co najmniej 1 dziecko do 7 roku życia, a dochód rodziny nie przekracza kryterium podanego w ustawie. Gwarantowany zasiłek okresowy przysługuje przez okres 36 miesięcy. Przez pierwsze 12 miesięcy wynosi on 461 zł a przez następne 24 miesiące 80 % tej kwoty. W skali województwa gwarantowane zasiłki okresowe to wydatki rzędu 6,5 % planowanych kwot na wypłatę świadczeń obligatoryjnych zleconych. Średnio w województwie planuje się wypłatę świadczeń okresowych gwarantowanych w wysokości 4.280,30 zł na osobę w skali roku (wykres 33). Najwięcej zaplanowane na wypłatę to rodzaju świadczeń w gminach następujących powiatów: brzezińskiego, łowickiego, piotrkowskiego, poddębickiego, sieradzkiego, skierniewickiego, wieluńskiego, zduńskowolskiego. Najmniejsze kwoty w skali roku na osobę zaplanowano w gminach powiatu zgierskiego. Wykres 31 obrazuje strukturę wydatków na zaplanowane wypłaty zasiłków okresowych gwarantowanych w zestawieniu wszystkich powiatów województwa.

Macierzyńskie zasiłki okresowe

Macierzyński zasiłek okresowy przysługuje matce dziecka zajmującej się jego wychowaniem lub ojcu dziecka zajmującemu się wychowaniem w przypadku śmierci matki lub porzucenia przez nią dziecka, osobie która wychowuje dziecko i wystąpiła do sądu o jego przysposobienie oraz osobie która przyjęła dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej. Łączny okres pobierania zasiłku nie może przekroczyć 4 miesięcy. Macierzyński zasiłek okresowy ustala się w wysokości różnicy między kwotą kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (461 zł) a posiadanym dochodzie w rodzinie nie niższym jednak niż 52 zł (czyli nie mniej niż 204 zł w przeciągu 4 miesięcy wypłaty). Wypłata macierzyńskich zasiłków okresowych stanowi 5,5 % kwoty zaplanowanej na wypłatę świadczeń zleconych obligatoryjnych. Średnio w województwie zaplanowano na 1 osobę wypłatę tego rodzaju zasiłków w wysokości 1.308,40 zł, co stanowi 327,10 zł miesięcznie na osobę (wykres 32). Najmniej zaplanowano na wypłatę tego świadczenia w gminach powiatów: zgierskiego (219,05 zł na osobę miesięcznie) i w wieruszowskiego (247,15 zł na osobę miesięcznie). Wykres 33 wskazuje strukturę planowanych wydatków w województwie na macierzyńskie zasiłki okresowe uwzględniając kwoty planowane przez gminy wg powiatów.

Macierzyńskie zasiłki jednorazowe

Jednorazowy zasiłek macierzyński w kwocie 201 zł matce na każde dziecko urodzone podczas ostatniego porodu, jeżeli spełnione są kryteria dochodowe wymienione w ustawie.

Wypłata tego świadczenia to niecały procent wszystkich wydatków planowanych na zadania zlecone obligatoryjne. Wykres 34 przedstawia w układzie powiatowym zgłoszone potrzeby w zakresie wypłat jednorazowych zasiłków macierzyńskich.

Składki na ubezpieczenie emerytalne

Składki na ubezpieczenie emerytalne opłacane są przez ośrodek pomocy społecznej osobom, które zrezygnują z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny. Składka ta jest opłacana za osoby przez okres niezbędny do uzyskania 20 letniego u kobiet i 25 letniego u mężczyzn okresu ubezpieczenia. Pomaga to osobom, które ze względów sprawowania bezpośredniej opieki nie mogą podjąć pracy, w uzyskaniu prawa do emerytury.

Zasiłki na ubezpieczenie emerytalne stanowią 5,7 % planowanych kwot na realizację zadań zleconych o charakterze obligatoryjnym. Wykres 35 przedstawia w układzie powiatowym planowane wydatki na wypłaty zasiłków w formie składek na ubezpieczenie emerytalne.

Wykres 30. Ośrodki pomocy społecznej. Zadania zlecone obligatoryjne.
Kwoty w złotych przypadające na 1 świadczeniobiorcę zaplanowane na zasiłki okresowe gwarantowane na rok 2004. Rozdział 85314

Wykres 31. Ośrodki pomocy społecznej. Zadania zlecone obligatoryjne.
Kwoty w tysiącach złotych zaplanowane na zasiłki okresowe gwarantowane na rok 2004. Rozdział 85314

Wykres 32. Ośrodki pomocy społecznej. Zadania zlecone obligatoryjne.
Kwoty w złotych przypadające na 1 osobę zaplanowane na macierzyńskie zasiłki okresowe na rok 2004. Rozdział 85314

Wykres 33. Ośrodki pomocy społecznej. Zadania zlecone obligatoryjne.
Kwoty w tysiącach złotych zaplanowane na macierzyńskie zasiłki okresowe na rok 2004. Rozdział 85314

Wykres 34. Ośrodki pomocy społecznej. Zadania zlecone obligatoryjne.
Kwoty w tysiącach złotych zaplanowane na macierzyńskie zasiłki jednorazowe na rok 2004. Rozdział 85314

Wykres 35. Ośrodki pomocy społecznej. Zadania zlecone obligatoryjne.
Kwoty w tysiącach złotych zaplanowane na świadczenia w postaci składki na ubezpieczenie emerytalne na rok 2004. Rozdział 85314